Van praktische stoelen tot designiconen

9 februari, 2020
In de huidige tijd zijn stoelen een van de elementen die voortdurend opnieuw worden ontworpen. Ontwerpers stempelen verschillende stijlen en dynamieken van de huidige periode op stoelen, waardoor ze een stuk zijn dat het verhaal van de mensheid vertelt.

Historisch gezien waren stoelen louter praktische elementen die langzaam een designicoon werden. We zien ze als een alledaags item dat er altijd al is geweest.

Stoelen waren misschien wel een van de beste uitvindingen van de mensheid ooit. Op een gegeven moment, al die jaren geleden, realiseerde iemand zich dat we een meubel nodig hadden om ons lichaam op te laten rusten.

Tegenwoordig gaat de stoel verder dan zijn oorspronkelijke doel. Het biedt ons namelijk een plek om te werken, eten of rusten. Stoelen vertegenwoordigen ook de unieke identiteit van elke periode.

Ze zijn overgegaan van eenvoudige alledaagse voorwerpen naar verzamelstukken. Stoelen zijn overal in huis aanwezig en ze zijn sleutelelementen in het interieurontwerp.

De oorsprong van stoelen

Stoelen uit de oudheid

Er is een kleine controverse rond de oorsprong van deze populaire objecten. De meeste mensen geloven dat de Babylonische schrijver Ebih-II de eerste was die een set houten poten en een houten plank heeft gemonteerd. Het resultaat was de eerste stoel in de geschiedenis.

Anderen geloven echter, dat de stoel uit de 14e eeuw voor Christus stamt. Volgens bepaalde verhalen had de farao Toetanchamon een stoel tussen zijn vele processies.

De stoel was een symbool van de macht van de farao over zijn volgelingen. Egyptische stoelen werden van ebbenhout, ivoor en goud gemaakt om rijkdom en macht over te brengen.

Deze stoelen, die in die tijd exclusief voor de hogere klasse waren, pronkten met ingewikkeld reliëf en schilderijen. Terwijl stoelen vaak op Egyptische schilderijen verschenen, waren ze alleen voor royalty’s en rijke families. Gewone burgers, die dergelijke privileges misten, gebruikten bescheiden stoelen of zaten gewoon op de vloer.

Hoewel er geen duidelijk antwoord is, kunnen we concluderen dat de stoel rond die periode is ontstaan. Dit item, dat nu een designicoon is, evolueerde samen met de mensheid in de verschillende periodes van de geschiedenis.

De stoel is een getuige van belangrijke momenten in de wereldgeschiedenis en blijft van groot belang.

Van de middeleeuwen tot vandaag

Stoelen uit verschillende tijdsperioden

Tijdens de Middeleeuwen, toen schaarste prominent was, hadden huizen meestal slechts één stoel die voor de vader van het huishouden was gereserveerd. Stoelen hadden zoveel aanzien dat ze vaak ook voor gasten werden gebruikt. De rest van het huishouden zat op krukken, banken, kisten, klapstoelen of op de vloer.

Dankzij oude manuscripten hebben we geleerd dat mensen in de 5e eeuw in Spanje stoelen gebruikten met rechte poten en een eenvoudige rugleuning. De achterkant van de stoel werd door twee stokjes en een diagonale dwarsbalk gevormd die uit de stoel omhoog kwam.

Tijdens de Renaissance begonnen mensen hun stoelen te bekleden. Roze was de meest populaire kleur van allemaal. We kunnen deze gestoffeerde stukken vandaag nog steeds vinden en bewonderen.

In het 16e-eeuwse Spanje begonnen stoelen met elegante vormen met gebogen poten en gesneden leer te pronken. De toenmalige koning, Filips II, hield van stoelen en je kunt nog steeds enkele voorbeelden van zijn collectie in het klooster van El Escorial zien.

In de barokperiode, die in de 17e eeuw begon, varieerden stoelen in modellen, stijlen en afwerkingen. De kwaliteit van de stukken hing van de rijkdom van hun aanvrager af.

In de moderne tijd, van het einde van de 17e eeuw tot de 18e eeuw, bleef de stoel een machtssymbool voor koningen en hun tronen. De pracht van een koning had een directe link met het houtwerk. Hoe ingewikkelder het ontwerp, hoe krachtiger de koning was.

Aan het einde van de 18e eeuw zag de tijd van de stoel echter een verandering in het doel. Het veranderde van het tonen van weelde naar meer dagelijks gebruik, en dat is hoe het vandaag de dag verdergaat. Een nieuwe relatie tussen architectuur en meubelontwerp begon ook en werd in de loop der jaren sterker.

Van praktische stoelen tot designiconen – de 20e eeuw

Praktische stoelen

De Thonet-stoel arriveerde in de 19e eeuw. De stoel, een ontwerp van Michael Thonet, en zijn gebogen vorm zou dan de eerste in een serie zijn. Het was een opmaat naar 20e-eeuwse stoelen in industriële stijl.

De Thonet-stoel heeft in de 20e eeuw een nieuwe draai gekregen dankzij de industrialisatie en het gebruik van nieuwe materialen. De grote namen in architectuur en industrieel ontwerp hebben dus hun stempel op deze periode gedrukt.

Onder hen bevonden zich Adolf Loos, Mies van der Rohe, Charles en Ray Eames, Marcel Breuer, Philippe Starck en Le Corbusier. Ze ontwierpen praktische en hoogwaardige stoelen, waarvan vele designiconen werden.

Stukken zoals Breuer’s Wassily-stoel, Le Corbusier’s LC4-chaise longue en van der Rohe’s Barcelona-stoel zijn goede voorbeelden.

Zoals je in ons korte overzicht met ons hebt kunnen lezen, waren stoelen ooit louter praktische stukken en zijn nu designiconen. Probeer je huis dus met een klassieke of moderne stoel te decoreren. Je kunt zo namelijk een sombere, harmonieuze omgeving creëren die vol is van persoonlijkheid.